Οι Ορτανσίες του Σοποτού

  Η ορτανσία κατάγεται από την Ιαπωνία και ανήκει στην οικογένεια των σαξιφραγκοειδών.  Λέγεται και υδραγγεία επειδή τα περικάρπια της μοιάζουν στο σχήμα με κύπελλα νερού. Το φυτό ορτανσίας είναι ένας εντυπωσιακός θάμνος με μεγάλα οδοντωτά φύλλα σχήματος οβάλ. Τα άνθη της διαφέρουν ανάλογα με την ποικιλία και μπορούμε να συναντήσουμε λευκές, ροζ, μωβ, και μπλε ορτνασίες. Βέβαια στις παραδοσιακές ποικιλίες το χρώμα του άνθους συνήθως εξαρτάται από το χώμα που είναι φυτεμένες. Ανάμεσα σε όλα τα ανοιξιάτικα λουλούδια ξεχωρίζει η ορτανσία ως το πιο πολυαγαπημένο και ταιριαστό για το Πάσχα και για τη γιορτή της μητέρας. Κατά την αγορά διαλέξατε φυτά και φροντίστε να μην αφήσετε το χώμα τους να στεγνώσει. Αυτό μπορεί να εξασθενίσει το φυτό ή και ντα το αποτελειώσει αν η ξηρότητα είναι παρατεταμένη.

  Οι ορτανσίες που βλέπουμε νωρίς την άνοιξη στα ανθοπωλεία είναι φορτσαρισμένες. Δηλαδή είναι καλλιεργημένες με τέτοιο τρόπο ώστε να ανθίσουν νωρίτερα. Φυσικά μπορούμε να τις απολαμβάνουμε για χρόνια μέσα στους κήπους, αν τις φροντίζουμε κατάλληλα. Γεγονός είναι ότι το πανέμορφο αυτό φυτό αγαπά το κλίμα του χωριού μας και κάποιες αυλές σαν αυτή της φωτογραφίας μας είναι πράγματι ζηλευτές. Έτσι εάν φυτέψετε σε εξωτερικό χώρο, προτιμήστε ημισκιερό μέρος η προς τις βόρειες πλευρές των σπιτιών γιατί είναι δροσερές και σκιερές. Φροντίστε να προσθέσετε κάποιο λίπασμα και φυσικά σιγουρευτείτε ότι οι ορτανσίες σας έχουν την κανονική υγρασία.

  Εύκολα λοιπόν μπορεί κανείς να καταλάβει γιατί οι ορτανσίες μας ζωντανεύουν έντονες και όμορφες αναμνήσεις από τους κήπους των γιαγιάδων μας…

                                                                                            Διονυσία Σοφιανοπούλου

Μπακλαβάς ... παραδοσιακή απόλαυση!!!

  Ο μπακλαβάς είναι ένα γλύκισμα που συναντάται σε πολλές κουζίνες της Μέσης Ανατολής και των πρώην Οθωμανικών χωρών. Το γλύκισμα φτιάχνεται με ζύμη φύλλου και περιέχει γέμιση ξηρών καρπών, συνήθως φουντούκι, φιστίκι ή καρύδι, και παίρνει την γλυκιά του γεύση από το σιρόπι ζάχαρης ή μελιού.

  Αν και η ιστορία του μπακλαβά δεν είναι καλά καταγεγραμμένη, πολλές χώρες διεκδικούν τη δημιουργία του. Παρόλα αυτά, οι αποδείξεις δείχνουν ότι το γλύκισμα δημιουργήθηκε από λαούς της Κεντρικής Ασίας, ενώ τελειοποιήθηκε στις κουζίνες των ανακτόρων του Σουλτάνου, στο παλάτι Τοπκαπί. Πέρα πάντως από τις διαμάχες σχετικά με την πατρότητα δημοφιλούς γλυκού κοινά αποδεκτό παραμένει ότι το καλύτερο κομμάτι του μπακλαβά είναι η γωνία.

  Στα χωριά μας το «καλό» γλυκό των ημερών είναι ο μπακλαβάς. Για αυτό σας δίνουμε την παραδοσιακή συνταγή της Ακριβής παλιά και δοκιμασμένη. Εσείς βάλτε το μεράκι και νομίζω πως το αποτέλεσμα θα δικαιώσει την προσπάθεια σας. 

Τα υλικά που χρειαστούμε είναι:

 

Ένα πακέτο φύλλο κρούστας (1 κιλό)

1,5 κιλό χονδροκομμένα καρύδια

2 ποτήρια νερού λευκή ζάχαρη

1 κουτάλι της σούπας κανελογαρύφαλλα κοπανισμένα

1 φρυγανιά τριμμένη

Για το σιρόπι:

2,5 ποτήρια νερού ζάχαρη

2 ποτήρια νερού νερό

1 ξύλο κανέλας

Φλούδα από μισό λεμόνι & μισό κουταλάκι του γλυκού χυμό λεμόνι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ:

  Ανακατεύουμε σε ένα μπολ τα καρύδια, την ζάχαρη, τα κανελογαρύφαλλα και την φρυγανιά.

   Με ένα πινέλο λαδώνουμε ένα μακρόστενο μεγάλο ταψί και κόβουμε τα φύλλα κρούστας ακριβώς στις διαστάσεις του. Η διαδικασία για το στρώσιμο του μπακλαβά είναι 2 φύλλα κρούστας και μια στρώση από το μίγμα που έχουμε ετοιμάσει στο μπόλ (δηλ. καρύδια, ζάχαρη κτλ). Από τα φύλλα λαδώνουμε μόνο το πρώτο ενώ το δεύτερο το στρώνουμε ελαφρά ζαχαρωμένο. Με αυτό τον τρόπο το γλυκό μας θα ψηθεί πιο ομοιόμορφα και το φύλλο μας θα είναι πιο τραγανό. Έτσι συνεχίζουμε το στρώσιμο με 2 φύλλα και γέμιση μέχρι να τελειώσει όλη η γέμιση και να σας μείνουν 2 φύλλα για το τελείωμα της κορυφής του μπακλαβά.

  Χαράζουμε το μπακλαβά σε ίσα τριγωνικά μέρη, με κοφτερό μαχαίρι και στολίζουμε κάθε καλαμπόκι στο κέντρο του με ένα κεφαλάκι γαρύφαλλου. Στην συνέχεια ζεσταίνουμε 2 ποτήρια λάδι σε κατσαρόλα και μόλις αυτό κάψει περιχύνουμε και ζεματάμε το γλυκό μας, ο ήχος που θα ακουστεί είναι η μαγεία τούτου του μπακλαβά.

  Ψήνουμε σε ελαφρώς προθερμασμένο φούρνο, μέχρι να ροδίσει καλά η επιφάνεια του γλυκού, στους 180 βαθμούς με πάνω κάτω αντίσταση ή με αέρα ανάλογα πάντα με τον φούρνο. Βγάζουμε από το φούρνο και αφήνουμε να κρυώσει.

ΣΙΡΟΠΙ

Βάζουμε όλα τα υλικά σε μια κατσαρόλα και τα βράζουμε εκτός από τον χυμό λεμόνι για 5-8 λεπτά. Μόλις το σιρόπι δέσει βγάζουμε το ξυλάκι της κανέλλας και προσθέτουμε το μισό κουταλάκι χυμό λεμονιού. Καυτό σιρόπι στον ελαφρά κρύο πια μπακλαβά μας και πάντα μέσα στις τομές.

 Το αφήνουμε να ξεκουραστεί και να τραβήξει το σιρόπι. Μετά από 2-3 ώρες είναι έτοιμος προς κατανάλωση και τέρψη.

                                                                                 Ακριβή του Λέντζερη

Φθινόπωρο

   Το Φθινόπωρο, είναι λέξη ελληνική που έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Σημαίνει την εποχή που τελειώνουν τα φρούτα, ή που έρχεται μετά τα φρούτα «Μετόπωρο». Ο λαός τη λέει και «χειμόπωρο», «χυνόπωρο», «μοθόπωρο», «ψιμόπωρο» ή «στενοκαίρι». Είναι δεμένο άρρηκτα με τον άνθρωπο της υπαίθρου, το γεωργό, τον κτηνοτρόφο. Είναι η εποχή των χρωμάτων, των αρωμάτων και των γεύσεων! Η εποχή της χαράς και της συγκομοιδής, μα και της έντασης, της δουλειάς και της προετοιμασίας για τις δύσκολες ημέρες του Χειμώνα που έρχεται.

   Πρώτος μήνας του Φθινοπώρου ο Σεπτέμβριος, αλλά και ο Πρωτομήνας του εκκλησιαστικού χρόνου. Εκλαϊκευμένα ονοματίζεται «Σεπτέβρης, Σεπτέμπρης ή Θεσέμπρης». Από τις γιορτές που συναντάμε σε αυτόν ονοματίζεται «Σταυρός, Σταυριάτης ή Αι Νικήτας».  Αλλά και Τρυγητής και Βεντεμάς (βένδεμα: ο τρύγος και κάθε συγκομιδή) λόγω του τρύγου ή Σποριάρης λόγω της προετοιμασίας για σπορά.

   Στη συνείδηση των ανθρώπων της υπαίθρου είναι ο μήνας του τρύγου, που του δίνει χαρά το ξεφάντωμα στα αμπέλια. Που του δίνουν γεύση τα μουστόγλυκα, οι μουσταλευριές, τα μουστοκούλουρα και οι μουστολαμπάδες από μουστόμελο (πετιμέζι) και καρύδια. Που του δίνουν άρωμα τα ώριμα φρούτα και χρώματα τα φύλλα που σιγά – σιγά κιτρινίζουν για να πέσουν.

  Όμως στην ψυχή όλως μας ο Σεπτέμβρης, συνδέεται με το πρώτο καρδιοχτύπι από το πρώτο κουδούνισμα ή τη δασκαλοκαμπάνα παλιότερα, της πρώτης ημέρας μας στο σχολείο.

  Δεύτερος μήνας του Φθινοπώρου ο Οκτώβριος. «Οκτώβρης, Οκτωβράκης, το μικρό καλοκαιράκι» λέει το μικρό καιρικό ρητό, που εξηγεί την καλοκαιριάτικη αναλαμπή του Φθινοπώρου που δίνει χίλιες ευκαιρίες στον άνθρωπο της υπαίθρου να οργώσει, να σπείρει, να μαζέψει ξύλα, να φυτέψει λαχανικά, να κάνει τις προμήθειες για το χειμώνα σε ρούχα και φαγώσιμα, να κατεβάσει τα κοπάδια στα χειμαδιά.  Στην αρχαιότητα ο μήνας Οκτώβριος αντιστοιχούσε στο μήνα «Μαιμακτηριωνα», από την αντίστοιχη γιορτή του Δία Μαιμάκτη (Χειμωνιάτικου) από τον οποίο οι άνθρωποι ζητούσαν τις προσωρινές καλοσύνες του για να σπείρουν. Και σήμερα ο μήνας αυτός είναι συνδεμένος με την σπορά. «Οκτώβρη και δεν έσπειρες, οκτώ σωρούς δεν έκανες!» Για αυτό και ο λαός τον ονοματίζει «Σπάρτη». Όμως από τη μεγάλη γιορτή του Αγίου Δημητρίου στις 26, τον ονοματίζει και  «Αγιοδημήτρη» ή «Αϊδημητριάτη».

  Η εορτή του Αγίου Δημητρίου, πέρα από μεγάλη θρησκευτική εορτή, ήταν πάντα δεμένη και με πολλές συνήθειες της αγροτικής ζωής. Τότε κλείνονταν η έληγαν οι μισθώσεις, οι «σεμπριές» και οι εμποροοικονομικές κοινοπραξίες για το χειμωνιάτικο εξάμηνο. Απ’τ’Αϊδημητριού οι νοικοκυρές άλλαζαν το νοικοκυριό τους με χειμωνιάτικο, κρεμούσαν βαρειές κουρτίνες, έβγαζαν χειμωνιάτικα στρωσίδια, και στις εκκλησίες οι άνθρωποι φορούσαν τα χειμωνιάτικα.

   Τη μέρα αυτή ανοίγεται και πρωτοδοκιμάζεται το καινούριο κρασί, αφού πρώτα πάνε ένα μπουκάλι στην εκκλησία να το ευλογήσει ο παπάς.

   Σε πολλά μέρη της Ελλάδας π.χ. στον Έβρο, στο Θεσπρωτικό, στην Φιλιππιάδα, στην Αιτωλία, στην Σπερχειάδα, στον Ορχομενό η θρησκευτική γιορτή πάντα συνταιριαζόταν με εμποροπανήγυρη. Φυσικά δεν πρέπει να ξεχάσουμε τον Άγιο Δημήτριο Θεσσαλονίκης που από τον μεσαίωνα αποτελεί τόπο θρησκευτικής συνάντησης των πιστών απ’όλα τα Βαλκάνια. Εδώ σε συνδυασμό με την θρησκευτική  γιορτή γίνονταν τα κοσμικά «Δημήτρια», ψυχαγωγική και εμπορική σύναξη, ο πρόδρομος σα να λέμε της σημερινής «Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης».

  Τελευταίος μήνας του Φθινοπώρου, ο Νοέμβριος, είναι κι ο βασικός προάγγελος του χειμώνα. Το μήνα αυτό, του Αγίου Φιλίππου, αρχίζει το σαρανταήμερο και η προετοιμασία των πιστών  με νηστεία και προσευχή για την μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης, τα Χριστούγεννα. Ο μήνας αυτός έχει πολλές δουλειές για τους ανθρώπους της υπαίθρου που πρέπει γρήγορα ντα τελειώσουν λόγω του επερχόμενου χειμώνα, για αυτό του έχουν δοθεί και πολλά χαρακτηριστικά ονόματα. Τον λέμε «Βροχάρη» για τις πολλές του βροχές, «Νιαστή» για τα τελευταία νεάσματα ή υνάσματα (οργώματα) της γης, «Παχνιαστή» για το κλείσιμο των ζώων στο παχνί και «Χαμένο»  για το λίγο χρόνο δουλειάς που μένει, επειδή η μέρα τώρα είναι πολύ μικρή και πάει χαμένη. Λόγω των γιορτών του, τον λένε και «Αϊστράτηγο ή Αϊταξιάρχη, Αϊφίλιππα και Αγιαντριά ή Αντριά». Τον λένε ακόμα και «Μεσο σποριτή» από τη γιορτή της Παναγίας της Μισοσποριάτισσας στις 21. Την Παναγία αυτή τη λένε και «Αρχισπειρίστρα ή Αποσοδειά».

  Τη μέρα αυτή ο γεωργός πάντα έπρεπε να έχει αποσπείρει και να λογαριάζει για το συνολικό του εισόδημα, διαφορετικά … «Μισό ‘σπείρα, μισό ‘φαγα, μισό ΄χω να περάσω!»

Έτσι τελειώνοντας τη σπορά ο αγρότης, την εμπιστευόταν στην Παναγία που την έκανε προστάτρια της παραγωγής, και της πρόσφερε μια ευχαριστήρια πανσερμία, βρασμένο σιτάρι ανακατεμένο με ροϊδοσπόρους, αμύγδαλα και σταφίδες που τα πήγαινε στην εκκλησία να τα ευλογήσει ο παπάς.

  Όμως και στο σπίτι εκείνη τη μέρα κάνανε τα «πολυσπόρια» ή «μπούλια»  ή «μπουμπέλια» ή «πολυκούκια». Νόστιμα από σιτάρι , καλαμπόκι, κριθάρι, κουκιά, ρεβίθια, φασόλια, μπιζέλια, φακές κ.τ.λ. Όλα σοδειά εκείνης της χρονιάς, που τα βράζανε όλα μαζί και τα τρώγανε για το καλό που πέρασε ή για το καλό που πρέπει να συνεχιστεί.

 Το έθιμο αυτό έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα, όπου Αθηναίοι τον αντίστοιχο μήνα τους «Πυανεψιώνα», έβραζαν κουκιά με σχετική πανσπερμία και τα έτρωγαν για να γιορτάσουν την πρόσφατη συγκομιδή. Με το αρχίνισμα του ελιομαζέματος που σε πολλές περιοχές κρατάει μέχρι τα μέσα του Χειμώνα, φεύγει ο Νοέμβριος και το Φθινόπωρο, για να το διαδεχθεί ο Δεκέμβριος και ο Χειμώνας με τα κρύα, τα χιόνια και τις μεγαλογιορτάδες.

Σημείωση: Τα λαογραφικά στοιχεία πάρθηκαν από το βιβλίο «Τα Φθινοπωρινά» του Δ.Λουκάτου, εκδόσεις Φιλιππότη.

Πεζοπορία: Τρόπος ζωής!!!

    Η πεζοπορία ως φυσική δραστηριότητα μπορεί να μας επιφέρει διπλά οφέλη : να φορτίσει τις «μπαταρίες» μας και να μας χαρίσει ευεξία, ιδιαίτερα αν συνδυαστεί με μια εκδρομή ή με εξόρμηση σε κάποια κοντινή εξοχή της πόλης μας.

 Έτσι, η άσκηση και το περπάτημα θα γίνουν πιο συναρπαστικά, τόσο λόγω του εδάφους και των κλίσεων του (ανηφόρα, κατηφόρα) όσο και από τα οπτικά ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, η διαδρομή μας μπορεί να περνάει από τα μονοπάτια μέσα στο δάσος, κοντά από ποτάμια, αλλά και από κεντρικούς δρόμους που πρέπει να διασχίζουμε, προκειμένου να φτάσουμε στον τερματισμό. Οι μικρές αυξομειώσεις στην ταχύτητα (από 4 έως 6,5 χιλιόμετρα την ώρα), καθώς και οι εναλλαγές ανηφόρας – κατηφόρας, που προαναφέραμε, θα έχουν ευεργετικές επιδράσεις στον οργανισμό μας.

ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ

• ·         Μπορεί να αποτελέσει μια οικογενειακή δραστηριότητα, στην οποία θα συμμετέχουν  και θα διασκεδάσουν όλοι.
• ·         Δεν είναι πολυέξοδη δραστηριότητα, αφού το μόνο που χρειάζεστε είναι κατάλληλα αθλητικά παπούτσια και ρούχα.
• ·         Μπορεί να διεξαχθεί οπουδήποτε (στο βουνό, στο δάσος, σε πεδιάδα, σε ένα πάρκο).
• ·         Συνδυάζει όλες τις ευεργετικές ιδιότητες του περπατήματος και κάτι παραπάνω, αφού το περιβάλλον όπου διεξάγεται έχει πολλές εναλλαγές και ποικιλία.
• ·         Η πεζοπορία είναι μια αερόβια δραστηριότητα μέτριας έντασης, που βελτιώνει το καρδιοαναπνευστικό σύστημα, αυξάνοντας ταυτόχρονα την αντοχή και τη φυσική μας κατάσταση.
• ·         Αποτελεί ένα ευχάριστο και συγχρόνως αποτελεσματικό τρόπο για να χάσουμε κιλά, χωρίς να καταπονούμε το σώμα μας με πολύωρες προπονήσεις πάνω στο διάδρομο.
• ·         Οι μύες που γυμνάζονται κυρίως των ποδιών (τετρακέφαλοι, γάμπες, οπίσθιοι μηριαίοι, γλουτιαίοι). Μπορούμε όμως να κάνουμε την πεζοπορία πιο σύνθετη, συνδυάζοντας κάποιες δυναμικές κινήσεις στα χέρια αυξάνοντας το βαθμό δυσκολίας και κάνοντας τους μυς του κορμού (κοιλιακούς - ραχιαίους) να συμμετέχουν πιο ενεργά.